Nobel etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Nobel etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

29 Haziran 2022 Çarşamba

Nobel edebiyat ödülü alan kadın yazarlar




 Selma Lagerlöf – 1909

İlk kez 1909 yılında verilen Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen Selma Lagerlöf, edebiyat tarihinde unutulmaz bir isim. İsveçli yazar, öğretmenlik yaptığı zaman diliminde katıldığı bir öykü yarışmasının ardından 1895 yılında mesleğini bırakarak kendini tamamen gezmeye ve yazmaya adamış. Realizme karşı romantizm akımının sürdürücüsü olan Lagerlöf’ün çocuk edebiyatı ve sosyal eleştirinin bir arada olduğu “Nils Holgersson’un Serüvenleri” eseri Türk okuyucularla da buluşmuştur. 


Pearl S. Buck – 1938

Yaşamını öğretmenlikten ve yazarlıktan kazanan Pearl S. Buck, Nobel Ödülü’ne sahip ilk Amerikalı kadın yazar. 90 kadar roman, hikaye ve senaryoya imza atan Pearl S. Buck, “Ana” kitabıyla 1938 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Uzun yıllar Çin’de yaşaması, romanlarının çoğunun Çin’de geçmesine ve o kültürü yansıtmasına sebep oldu. Dilimize çevrili eserlerinden “Mübarek Toprak”, yazarın en tanınmış eserlerinden biridir. 


Nadine Gordimer – 1991

Eserlerinde özgürlüğe, dayanışmaya ve insanlığa vurgu yapan Güney Afrikalı Nadine Gordimer, 1991 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almış, başarılı bir yazar. Irkçılığa karşı tavır alan Gordimer, bu düşüncelerini birçok makale, roman ve deneme ile ifade etti. Nadine Gordimer, dünyanın birçok bölgesinde yaşamış ve o coğrafyaların da edebiyatına hakim olmuş, edebiyat eleştirileri ile de kendi akımını yaratmıştır. 




Nelly Sachs – 1996

Nazi baskıları sırasında annesiyle birlikte Berlin'den Stockholm'a kaçan Nelly Sachs, "Kaçış ve Değişim" adlı eseri ile tanındı. Eserlerini İsveççe ve Almanca yayınlayan Sachs, her iki ülkede de pek çok edebiyat ödülüne layık görüldü. Savaşın insan üzerindeki tahribatı konusunda kitaplar kaleme alan Sachs, 1966 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Romanlarının yanı sıra şiir kitaplarıyla da tanınan Sachs, Türkçe’ye çevirilen “Hala Gece Yarısı Bu Yıldızda” kitabındaki lirik şiirleriyle okuyucularda unutulmaz etkiler bırakmayı başardı. 


Elfriede Jelinek – 2004

Çocukluğundan itibaren sanatın içinde büyüyen ve aynı zamanda çok başarılı bir müzisyen olan Elfriede Jelinek, feminizm temalı romanları ve oyunlarıyla dünya çapında başarılı bir yazar. Viyana Üniversitesi sanat tarihi ve tiyatro bölümlerinden mezun olan Jelinek, şiirlerinin yanı sıra önemli kitapları kaleme almış ve “Arzu”, “Sevda Kadınları”, “Hırs” gibi kitaplarıyla dünyaca bilinirliğe ulaşmıştır. Başyapıtı olarak kabul edilen “Piyanist” romanı ile hem edebiyat hem de sinema dünyasının önemli esin kaynaklarından biri olmuştur. 


Herta Müller – 2009

Üniversite eğitimini Romanya’da Alman ve Romanya Edebiyatı üzerine alan Herta Müller, Romanya’da sansürlenen ve kısa öykülerinden oluşan kitabıyla edebiyat alanındaki ilk çıkışını yaptı. “Druckender Tango” kitabı ile Müller, Romanya’da fazlasıyla eleştirilirken Almanlar tarafından eserlerine olumlu tepkiler aldı. Romanya’da kitaplarının basımı yasaklandıktan sonra kendisi gibi yazar olan eşi Richard Wagner ile birlikte 1987 yılında Romanya’dan Almanya’ya göç etti. Yazmaya ve üretmeye devam eden Müller, 2009 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü.


Alice Munro – 2013

Kanadalı meşhur bir öykücü olan Alice Munro Kanada’nın Çehov’u olarak da anılır. Yazarlık kariyeri boyunca birçok öykü kitabı çıkaran Alice Munro, çağdaşları arasında en iyisi olarak görülür. Kanada’da Governor General, Uluslararası Man Booker, Marian Engel, Trillium Edebiyat gibi birçok ödüle layık görülen Munro 2013 Nobel Edebiyat Ödülü’nün de sahibi oldu. “Sevgili Hayat ve Nefret”, “Arkadaşlık”, “Flört”, “Aşk”, “Evlilik” gibi eserleri Türk okuyucusuyla buluşmuştur. 

Nobel ödülü alan ilk kadın kimdir?

Nobel ödülü alan ilk kadın kimdir?





 Nobel ödülü alan ilk kadın Marie Curie veya doğum ismiyle Maria Salomea (7 Kasım 1867 – 4 Temmuz 1934), Polonya asıllı kimyager ve fizikçidir. Sonradan Fransız vatandaşlığına geçmiştir.

Radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla iki farklı alanda Nobel Ödülü kazandı. Uranyumla yaptığı deneyler sonucu radyoaktiviteyi keşfetti. Toryumun radyoaktif özelliğini buldu ve radyum elementini ayrıştırdı. 1903 Nobel Fizik ödülü, 1911 Nobel Kimya ödülü sahibi ve radyoloji biliminin kurucusudur. Çalışmalarıyla bir çığır açan Curie, Nobel Ödülü’nü alan ilk kadın, bu ödülü iki kere alan ilk bilim insanı olmuştur.


Varşova’nın Clandestine Floating Üniversitesinde okudu ve uygulamalı bilimsel eğitimine başladı. 1891 yılında 24 yaşında Curie yüksek derece kazandı ve onu izleyen bilimsel çalışmaları Paris’te eğitim için büyük kardeşi Bronisława kadar takip etti. Marie’nin kocası Pierre Curie ile ve fizikçi Henri Becquerel Fizik 1903 Nobel Ödülünü paylaştı.


Marie Kimya 1911 Nobel Ödülü de kazandı. Başarılarına radyoaktif izotopları izole etmek için radyoaktivite teknikleri teori ve iki unsurdan, polonyum ve radyum keşfi de dahildir. Curie’nin yönetimi altında, dünyanın ilk çalışmaları radyoaktif izotoplar kullanılarak, neoplazmaların tedavisi içine yapılmıştır.

3 Haziran 2022 Cuma

Nobel Edebiyat Ödülü Alan Yazarlar

 Nobel Edebiyat Ödülü ilk kez 1901 yılında verilmiş, bu ödülü (Fransa)'dan Sully Prudhomme kazanmıştır. Her ödül sahibi, bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen nakit para ile ödüllendirilir. 1901 yılında, Prudhomme 150 bin (İsveç) kronu almıştır. 2008 yılında, bu ödüle (Fransa)'dan Jean-Marie Gustave Le Clézio layık görülmüş ve 10 milyon (İsveç) kronu ile ödüllendirilmiştir. Ödül töreni; geleneksel olarak Stokholm'da, Alfred Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık tarihinde yapılmaktadır. 2011 yılına gelindiğinde Nobel Edebiyat Ödülü 104 defa verilmiş ve toplamda 108 kişi bu ödülü kazanmıştır.

1901 Sully Prudhomme (Fransa)

1902 Theodor Mommsen (Almanya)

1903 Bjørnstjerne Bjørnson (Norveç)

1904 Frédéric Mistral (Fransa) ile José Echegaray y Eizaguirre (İspanya)

1905 Henryk Sienkiewicz (Polonya)

1906 Giosuè Carducci (İtalya)

1907 Rudyard Kipling (İngiltere/Britanya)

1908 Rudolf Christoph Eucken (Almanya)

1909 Selma Lagerlöf (İsveç)

1910 Paul Heyse (Almanya)

1911 Count Maurice Maeterlinck (Belçika)

1912 Gerhart Hauptmann (Almanya)

1913 Rabindranath Tagore (Hindistan)

1915 Romain Rolland (Fransa)

1916 Verner von Heidenstam (İsveç)

1917 Karl Adolph Gjellerup (Danimarka) ile Henrik Pontoppidan (Danimarka)

1919 Carl Spitteler (İsviçre)

1920 Knut Hamsun (Norveç)

1921 Anatole France (Fransa)

1922 Jacinto Benavente (İspanya)

1923 William Butler Yeats (İrlanda)

1924 Wladyslaw Reymont (Polonya)

1925 George Bernard Shaw (İrlanda)

1926 Grazia Deledda (İtalya)

1927 Henri Bergson (Fransa)

1928 Sigrid Undset (Norveç)

1929 Thomas Mann (Almanya)

1930 Sinclair Lewis (ABD)

1931 Erik Axel Karlfeldt (İsveç)

1932 John Galsworthy (İngiltere/Britanya)

1933 Ivan Alekseyevich Bunin (Rusya ya da SSCB )

1934 Luigi Pirandello (İtalya)

1936 Eugene O'Neill (ABD)

1937 Roger Martin du Gard (Fransa)

1938 Pearl S. Buck (ABD)

1939 Frans Eemil Sillanpää (Finlandiya)

1944 Johannes Vilhelm Jensen (Danimarka)

1945 Gabriela Mistral (Şili)

1946 Hermann Hesse (İsviçre)

1947 André Gide (Fransa)

1948 T. S. Eliot (ABD) / (İngiltere/Britanya)

1949 William Faulkner (ABD)

1950 Bertrand Russell (İngiltere/Britanya)

1951 Pär Lagerkvist (İsveç)

1952 François Mauriac (Fransa)

1953 Sir Winston Churchill (İngiltere/Britanya)

1954 Ernest Hemingway (ABD)

1955 Halldór Laxness (İzlanda

1956 Juan Ramón Jiménez (İspanya)

1957 Albert Camus (Fransa)

1958 Boris Pasternak (Rusya ya da SSCB )

1959 Salvatore Quasimodo (İtalya)

1960 Saint-John Perse (Fransa)

1961 Ivo Andric (Yugoslavya)

1962 John Steinbeck (ABD)

1963 Giorgos Seferis (Yunanistan)

1964 Jean-Paul Sartre (reddetti) (Fransa)

1965 Mihail Şolohov (Rusya ya da SSCB )

1966 Shmuel Yosef Agnon (İsrail) ile Nelly Sachs (Batı Almanya)

1967 Miguel Ángel Asturias (Guatemala)

1968 Yasunari Kawabata (Japonya)

1969 Samuel Beckett (İrlanda)

1970 Aleksandr Soljenitsin (Rusya ya da SSCB )

1971 Pablo Neruda (Şili)

1972 Heinrich Böll (Batı Almanya)

1973 Patrick White (Avustralya)

1974 Eyvind Johnson (İsveç) ile Harry Martinson (İsveç)

1975 Eugenio Montale (İtalya)

1976 Saul Bellow (Kanada / ABD)

1977 Vicente Aleixandre (İspanya)

1978 Isaac Bashevis Singer (ABD)

1979 Odysseas Elytis (Yunanistan)

1980 Czeslaw Milosz (Polonya / ABD)

1981 Elias Canetti (İngiltere/Britanya)

1982 Gabriel García Márquez (Kolombiya)

1983 William Golding (İngiltere/Britanya)

1984 Jaroslav Seifert (Çekoslovakya)

1985 Claude Simon (Fransa)

1986 Wole Soyinka (Nijerya)

1987 Joseph Brodsky (Rusya / ABD)

1988 Necip Mahfuz (Mısır)

1989 Camilo José Cela (İspanya)

1990 Octavio Paz (Meksika)

1991 Nadine Gordimer (Güney Afrika)

1992 Derek Walcott (Saint Lucia)

1993 Toni Morrison (ABD)

1994 Kenzaburo Oe (Japonya)

1995 Seamus Heaney (İrlanda)

1996 Wislawa Szymborska (Polonya)

1997 Dario Fo (İtalya)

1998 José Saramago (Portekiz)

1999 Günter Grass (Almanya)

2000 Gao Xingjian (Fransa)

2001 Vidiadhar Surajprasad Naipaul (İngiltere/Britanya)

2002 Imre Kertész (Macaristan)

2003 John Maxwell Coetzee (Güney Afrika)

2004 Elfriede Jelinek (Avusturya)

2005 Harold Pinter (İngiltere/Britanya)

2006 Orhan Pamuk (Türkiye)

2007 Doris Lessing (İngiltere/Britanya)

2008 Jean-Marie Gustave Le Clézio (Fransa)

2009 Herta Müller (Almanya)

2010 Mario Vargas Llosa (Peru)

2011 Tomas Gösta Tranströmer (İsveç)

2012 MoYan (Guan Moye) (Çin)

2013 Alice Munro (Kanada)

2014 Patrick Modiano (Fransa)

2015 Svetlana Aleksiyeviç (Beyaz rusya)

2016 Bob Dylan (Asıl adı: Robert Allen Zimmerman) (ABD)

2017 Kazuo Ishiguro (Japon asıllı İngiltere vatandaşı)


1958 yılında Rusya-doğumlu Boris Pasternak bu ödüle layık görülmüş, ancak Sovyetler Birliği hükümetinin baskısı altında bu ödülü reddetmek zorunda kalmıştır.


• 1964 yılında Jean-Paul Sartre, geçmişte tüm resmî ödülleri reddettiği gibi, bu ödülü de reddetmiştir.


• Bugüne kadar on iki kadın Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır ki, Nobel Barış Ödülü ile birlikte, diğer tüm Nobel dallarından daha fazladır.


• Nobel Edebiyat Ödülü'nün verildiği tüm bu yıllar boyunca sadece dört defa, ödül iki kişiye verilmiştir (1904, 1917, 1966, 1974). Ayrıca yedi defa Nobel Edebiyat Ödülü verilmemiştir (1914, 1918, 1935, 1940-1943).

Alıntıdır..

Beklentiler ve İyi Dilekler

 Beklentilerle dolu şu dünyada beklentisiz yaşamak mümkün mü? Sevilmeyi , görülmeyi,takdir edilmeyi beklemeden yaşamak mümkün mü? Kim öğreti...